Du học nghề điều dưỡng Đức và Nhật Bản

Đức và Nhật Bản đều là những quốc gia đang thiếu hụt nguồn nhân lực điều dưỡng chất lượng cao, mở ra nhiều cơ hội cho sinh viên quốc tế, trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên, mỗi quốc gia lại có sự khác biệt về điều kiện tuyển sinh, chi phí, thu nhập, môi trường làm việc và cơ hội định cư. Nếu bạn đang băn khoăn nên du học nghề điều dưỡng Đức hay Nhật Bản, bài viết dưới đây sẽ giúp bạn so sánh toàn diện các tiêu chí quan trọng, từ đó đưa ra lựa chọn phù hợp với mục tiêu nghề nghiệp và định hướng tương lai của bản thân.

1. Vì sao nhiều người lựa chọn du học nghề điều dưỡng tại Đức và Nhật Bản?

Trong bối cảnh già hóa dân số diễn ra mạnh mẽ tại nhiều quốc gia phát triển, ngành điều dưỡng trở thành một trong những lĩnh vực có nhu cầu tuyển dụng cao nhất. Đức và Nhật Bản đều đang triển khai nhiều chính sách thu hút lao động quốc tế nhằm bổ sung nguồn nhân lực cho hệ thống y tế và chăm sóc người cao tuổi. Đối với học sinh, sinh viên Việt Nam, đây không chỉ là cơ hội được học tập trong môi trường hiện đại mà còn mở ra triển vọng nghề nghiệp ổn định cùng mức thu nhập hấp dẫn sau khi tốt nghiệp.

Đức – Thiếu hụt điều dưỡng ở quy mô quốc gia

Theo Federal Employment Agency (BA) và cổng thông tin Make it in Germany, Đức đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân lực trong nhiều ngành nghề, đặc biệt là điều dưỡng và chăm sóc sức khỏe. Chính phủ nước này khuyến khích đào tạo nghề theo mô hình Ausbildung, trong đó người học được kết hợp giữa lý thuyết và thực hành tại doanh nghiệp, đồng thời nhận trợ cấp trong suốt quá trình học.

Ngoài ra, sau khi hoàn thành chương trình và đáp ứng các điều kiện theo quy định, người học có cơ hội làm việc lâu dài và xin cư trú tại Đức.

Nhật Bản – Nhu cầu điều dưỡng tăng mạnh do già hóa dân số

Nhật Bản là một trong những quốc gia có tỷ lệ người cao tuổi cao nhất thế giới. Điều này khiến nhu cầu về nhân lực trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe và điều dưỡng liên tục gia tăng.

Chính phủ Nhật Bản đã triển khai nhiều chương trình hợp tác quốc tế, tạo điều kiện cho lao động nước ngoài học tập và làm việc trong ngành điều dưỡng thông qua các chương trình như Kaigo hoặc các diện visa lao động chuyên ngành.

Điểm giống nhau giữa hai chương trình

Mặc dù có sự khác biệt về chính sách đào tạo và văn hóa làm việc, chương trình du học nghề điều dưỡng tại Đức và Nhật Bản đều có những điểm chung:

• Học viên được đào tạo gắn liền với thực tế công việc.

• Nhu cầu tuyển dụng sau tốt nghiệp đều ở mức cao.

• Có cơ hội nhận thu nhập trong quá trình học tùy theo chương trình tham gia.

• Bằng cấp được công nhận trong phạm vi quốc gia và tạo điều kiện phát triển nghề nghiệp lâu dài.

• Phù hợp với những người mong muốn xây dựng sự nghiệp trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe. 

>>> Vậy du học nghề điều dưỡng Đức có đáng không? Phân tích toàn diện từ chi phí, thu nhập đến cơ hội định cư

2. So sánh điều kiện du học nghề điều dưỡng Đức và Nhật Bản

Một trong những yếu tố quan trọng nhất khi lựa chọn quốc gia du học là điều kiện đầu vào. Mặc dù cùng thuộc nhóm chương trình đào tạo nghề, Đức và Nhật Bản có những yêu cầu khác nhau về trình độ học vấn, ngoại ngữ cũng như hồ sơ.

Bảng so sánh điều kiện du học nghề điều dưỡng Đức và Nhật Bản

2.1. Điều kiện về học vấn

Cả Đức và Nhật Bản đều yêu cầu ứng viên đã tốt nghiệp trung học phổ thông hoặc có trình độ tương đương. Đây là điều kiện cơ bản để tham gia các chương trình đào tạo nghề điều dưỡng.

Một số đơn vị tuyển sinh có thể xem xét thêm kết quả học tập hoặc năng lực học ngoại ngữ nhằm đánh giá mức độ phù hợp của ứng viên.

2.2. Điều kiện về ngoại ngữ

Đối với Đức, phần lớn chương trình Ausbildung ngành điều dưỡng yêu cầu ứng viên đạt trình độ tiếng Đức B1 theo Khung tham chiếu ngôn ngữ chung châu Âu (CEFR). Trình độ này giúp học viên có thể giao tiếp với bệnh nhân, đồng nghiệp và tiếp thu kiến thức chuyên môn.

Trong khi đó, tại Nhật Bản, đa số chương trình yêu cầu trình độ tiếng Nhật từ N3 hoặc tương đương. Do đặc thù công việc thường xuyên tiếp xúc với người cao tuổi, khả năng giao tiếp bằng tiếng Nhật đóng vai trò rất quan trọng.

2.3. Điều kiện về sức khỏe

Cả hai quốc gia đều yêu cầu ứng viên có đủ sức khỏe để học tập và làm việc trong môi trường chăm sóc y tế.

Một số bệnh lý truyền nhiễm hoặc tình trạng sức khỏe không đáp ứng yêu cầu có thể ảnh hưởng đến quá trình xét tuyển.

2.4. Hồ sơ cần chuẩn bị

Thông thường, hồ sơ du học nghề điều dưỡng bao gồm:

• Bằng tốt nghiệp THPT.

• Học bạ.

• Chứng chỉ ngoại ngữ.

• Hộ chiếu.

• Giấy khám sức khỏe.

• Sơ yếu lý lịch.

• Các giấy tờ theo yêu cầu của đơn vị tuyển sinh hoặc cơ quan tiếp nhận.

Lưu ý: Yêu cầu hồ sơ có thể thay đổi tùy theo từng chương trình đào tạo và quy định của cơ quan tiếp nhận tại Đức hoặc Nhật Bản. Người học nên cập nhật thông tin từ cơ quan tuyển sinh hoặc cơ quan đại diện ngoại giao của hai nước trước khi nộp hồ sơ.

3. So sánh chi phí du học và mức lương

Chi phí và thu nhập luôn là hai yếu tố được quan tâm hàng đầu khi lựa chọn quốc gia du học nghề. Trên thực tế, Đức và Nhật Bản đều có chính sách hỗ trợ tài chính cho học viên ngành điều dưỡng, nhưng hình thức hỗ trợ, mức chi phí ban đầu và thu nhập sau tốt nghiệp có nhiều điểm khác biệt.

3.1. Chi phí trước khi xuất cảnh

Bất kể lựa chọn Đức hay Nhật Bản, người học đều cần chuẩn bị một khoản chi phí ban đầu trước khi xuất cảnh.

Khoản chi này thường bao gồm:

• Học ngoại ngữ.

• Làm hồ sơ.

• Dịch thuật, công chứng giấy tờ.

• Xin visa.

• Vé máy bay.

• Bảo hiểm.

• Chuẩn bị sinh hoạt những tháng đầu.

Tuy nhiên, tổng chi phí thực tế còn phụ thuộc vào:

• Trung tâm tư vấn.

• Chương trình tham gia.

• Thời gian học ngoại ngữ.

• Chính sách hỗ trợ của đối tác tuyển sinh.

Lưu ý: Người học nên yêu cầu đơn vị tư vấn cung cấp bảng chi phí minh bạch trước khi ký hợp đồng để tránh phát sinh ngoài dự kiến.

3.2. Học phí

Một trong những lợi thế nổi bật của chương trình Ausbildung tại Đức là đa số trường nghề công lập không thu học phí đối với ngành điều dưỡng. Thay vào đó, doanh nghiệp và cơ sở đào tạo phối hợp đào tạo học viên theo mô hình vừa học vừa làm.

Trong khi đó, tại Nhật Bản, người học thường phải đóng học phí theo quy định của trường hoặc cơ sở đào tạo. Tuy nhiên, nhiều chương trình liên kết, học bổng hoặc hỗ trợ từ doanh nghiệp có thể giúp giảm đáng kể chi phí này.

Bảng so sánh học phí

Đánh giá: Nếu xét riêng về học phí, Đức thường được đánh giá là có lợi thế hơn nhờ chính sách miễn học phí tại nhiều trường nghề công lập.

3.3. Trợ cấp trong thời gian học

Khác với nhiều chương trình du học truyền thống, du học nghề điều dưỡng cho phép học viên nhận hỗ trợ tài chính trong quá trình học.

Đức: Ở chương trình Ausbildung, học viên được doanh nghiệp hoặc cơ sở đào tạo trả trợ cấp đào tạo hàng tháng. Mức trợ cấp tăng dần theo từng năm học và giúp người học giảm áp lực tài chính trong quá trình đào tạo.

Nhật Bản: Tại Nhật, hình thức hỗ trợ phụ thuộc vào từng chương trình.

Một số chương trình:

• Có học bổng.

• Có doanh nghiệp tài trợ.

• Có trả lương trong quá trình thực tập.

• Có hỗ trợ ký túc xá.

Mức hỗ trợ sẽ khác nhau giữa từng địa phương và đơn vị tuyển dụng.

3.4. Chi phí sinh hoạt

Chi phí sinh hoạt không chỉ phụ thuộc vào quốc gia mà còn chịu ảnh hưởng bởi khu vực sinh sống, loại hình nhà ở và mức chi tiêu cá nhân. 

Lưu ý: Chi phí sinh hoạt tại Berlin, Munich (Đức) hay Tokyo, Osaka (Nhật Bản) thường cao hơn đáng kể so với các thành phố nhỏ.

3.5. Thu nhập trong thời gian học

Một ưu điểm lớn của du học nghề điều dưỡng là người học có cơ hội nhận thu nhập ngay trong thời gian đào tạo.

Đức:

- Học viên Ausbildung vừa học lý thuyết vừa thực hành tại bệnh viện hoặc viện dưỡng lão và nhận trợ cấp đào tạo theo từng năm học.

- Điều này giúp nhiều học viên có thể tự chi trả một phần đáng kể chi phí sinh hoạt.

Nhật Bản: 

- Ngoài các chương trình có hỗ trợ từ doanh nghiệp, du học sinh còn có thể làm thêm theo quy định của visa để tăng thu nhập.

- Tuy nhiên, người học cần cân đối giữa thời gian học và thời gian làm việc để đảm bảo kết quả học tập.

Bảng so sánh thu nhập trong thời gian học

3.6. Mức lương sau tốt nghiệp

Sau khi hoàn thành chương trình và được tuyển dụng chính thức, điều dưỡng viên tại cả Đức và Nhật Bản đều có cơ hội nhận mức thu nhập ổn định cùng nhiều chế độ phúc lợi

4. Cơ hội định cư sau khi tốt nghiệp 

4.1. Định cư tại Đức

Sau khi tốt nghiệp chương trình đào tạo nghề và được tuyển dụng chính thức, người lao động có thể chuyển sang giấy phép cư trú phục vụ mục đích làm việc.

Theo quy định của Đạo luật Cư trú Đức (Residence Act - Aufenthaltsgesetz), người lao động nước ngoài có thể xin Giấy phép cư trú dài hạn (Settlement Permit/Niederlassungserlaubnis) nếu đáp ứng các điều kiện như:

• Có giấy phép cư trú hợp lệ.

• Có việc làm ổn định và thu nhập đủ để tự trang trải cuộc sống.

• Đóng bảo hiểm hưu trí theo thời gian quy định.

• Có trình độ tiếng Đức đáp ứng yêu cầu.

• Không vi phạm pháp luật.

• Có kiến thức cơ bản về hệ thống pháp luật và xã hội Đức.

Đáng chú ý, từ năm 2024, Đức đã ban hành Luật Quốc tịch mới (Modernisation of Nationality Law), rút ngắn thời gian xin nhập quốc tịch trong nhiều trường hợp.

Thông thường:

• Có thể xin nhập quốc tịch sau 5 năm cư trú hợp pháp, nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện về ngôn ngữ, tài chính và hòa nhập xã hội.

• Một số trường hợp có thành tích hòa nhập đặc biệt có thể được xem xét sớm hơn theo quy định.

Ngoài ra, người lao động có quyền bảo lãnh vợ/chồng và con sang Đức khi đáp ứng các yêu cầu về thu nhập, chỗ ở và giấy phép cư trú.

4.2. Định cư tại Nhật Bản

Khác với Đức, Nhật Bản không phải là quốc gia định hướng nhập cư. Tuy nhiên, trong bối cảnh thiếu hụt lao động, nước này đã từng bước mở rộng cơ hội cư trú lâu dài cho lao động nước ngoài có trình độ và làm việc ổn định.

Sau khi tốt nghiệp và được tuyển dụng, người lao động có thể chuyển sang visa lao động phù hợp với vị trí công việc.

Để xin cư trú vĩnh viễn (Permanent Residence), theo Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Nhật Bản (Immigration Services Agency of Japan), điều kiện phổ biến gồm:

• Đã sinh sống liên tục tại Nhật Bản tối thiểu 10 năm.

• Trong đó có ít nhất 5 năm làm việc với tư cách lao động có visa phù hợp.

• Có thu nhập ổn định.

• Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế và bảo hiểm xã hội.

• Không vi phạm pháp luật.

Đối với nhập quốc tịch Nhật Bản, theo Luật Quốc tịch Nhật (Nationality Act), người nước ngoài thường phải đáp ứng các điều kiện như:

• Sinh sống liên tục tại Nhật từ 5 năm trở lên.

• Có khả năng tự đảm bảo cuộc sống bằng thu nhập hoặc tài sản.

• Có phẩm chất đạo đức tốt và tuân thủ pháp luật.

• Từ bỏ quốc tịch hiện tại nếu được chấp thuận nhập quốc tịch Nhật (Nhật Bản nhìn chung không công nhận song tịch đối với người trưởng thành).

Riêng trường hợp kết hôn với công dân Nhật Bản, điều kiện được nới lỏng hơn. Theo quy định hiện hành, người nước ngoài có thể được xem xét nhập quốc tịch nếu đã kết hôn và sinh sống tại Nhật đáp ứng các điều kiện luật định; trên thực tế, nhiều trường hợp cần cư trú liên tục khoảng 3–5 năm, tùy từng hoàn cảnh và hồ sơ cụ thể. Do cơ quan có thẩm quyền sẽ đánh giá từng trường hợp riêng, không nên hiểu đây là điều kiện được áp dụng tự động cho tất cả mọi người.

Du học nghề điều dưỡng Đức và Nhật Bản đều mang đến cơ hội việc làm ổn định, thu nhập hấp dẫn và triển vọng phát triển nghề nghiệp lâu dài. Tuy nhiên, mỗi quốc gia có những lợi thế riêng về chi phí, môi trường sống và lộ trình định cư. Hãy cân nhắc kỹ mục tiêu cá nhân, năng lực ngoại ngữ và điều kiện tài chính để lựa chọn điểm đến phù hợp, tạo nền tảng vững chắc cho tương lai.

>>> Khám phá các cơ hội học tập và làm việc nước ngoài trên EduCV

Nếu bạn đang có kế hoạch du học nghề điều dưỡng nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu, EduCV sẽ đồng hành cùng bạn trong quá trình định hướng ngành học, kết nối trực tiếp với trường nghề và doanh nghiệp, đồng thời hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ theo đúng yêu cầu để giúp hành trình du học trở nên thuận lợi hơn.

EduCV - NỀN TẢNG KẾT NỐI GIÁO DỤC VÀ VIỆC LÀM TOÀN CẦU